انتخاب روان‌کننده مناسب برای پرینتر سه‌بعدی

اگر پرینتر سه‌بعدی شما ساعت‌های زیادی کار می‌کند، سیستم حرکتی آن به مراقبت نیاز دارد. محورهای دستگاه دائماً در حال حرکت هستند و به مرور زمان ممکن است روان‌کننده روی قطعات خشک شود، گردوغبار جمع شود یا حرکت محورها دیگر مثل روز اول روان نباشد. در این شرایط، روان‌کاری می‌تواند بخشی از سرویس دستگاه باشد؛ اما انتخاب روغن یا گریس باید بر اساس نوع مکانیزم و طراحی خود پرینتر انجام شود.

بهترین روان‌کننده برای پرینتر سه‌بعدی چیست؟

بهترین روان‌کننده برای پرینتر سه‌بعدی به نوع سیستم حرکتی و طراحی دستگاه بستگی دارد. برای مثال، بعضی سازندگان برای لیداسکرو از گریس استفاده می‌کنند، در حالی که برخی مدل‌ها دستورالعمل متفاوتی دارند. در Smooth Rodها نیز معمولاً از روغن یا روان‌کننده مخصوص همان سیستم استفاده می‌شود و ریل‌های خطی به روان‌کننده مخصوص خود نیاز دارند. بنابراین نمی‌توان یک نوع روغن یا گریس را برای تمام پرینترها مناسب دانست. این تفاوت به نحوه کار هر سیستم برمی‌گردد. گریس غلیظ‌تر است و مدت بیشتری روی سطح باقی می‌ماند، در حالی که روغن لایه نازک‌تری ایجاد می‌کند و راحت‌تر روی سطح پخش می‌شود.

برای لیداسکرو پرینتر سه‌بعدی چه گریسی مناسب است؟

لیداسکرو یا پیچ حرکتی در بسیاری از پرینترهای سه‌بعدی برای حرکت محور Z استفاده می‌شود. این قطعه دارای رزوه است و روان‌کننده باید بتواند در محل تماس رزوه‌ها باقی بماند. لیداسکرو در بعضی پرینترها به روان‌کننده نیاز دارد و در برخی مدل‌ها نیز سازنده روش متفاوتی برای نگهداری آن در نظر گرفته است. برای نمونه، UltiMaker برای لیداسکرو محور Z از گریس استفاده می‌کند و Raise3D نیز Super Lube PTFE یا روان‌کننده مشابه را برای محورها و لیداسکرو پیشنهاد کرده است. در مقابل، Prusa برای برخی مدل‌ها روان‌کاری مستقیم لیداسکرو Z را توصیه نمی‌کند. بنابراین برای این قطعه نمی‌توان یک نسخه واحد برای تمام پرینترها ارائه کرد.

برای ریل خطی پرینتر سه‌بعدی چه روان‌کننده‌ای استفاده کنیم؟

ریل خطی با میله صاف فرق دارد و روان‌کننده آن را نباید به‌صورت تصادفی انتخاب کرد. در ریل خطی، واگن روی ریل حرکت می‌کند و به روان‌کننده مخصوص خود نیاز دارند پس بهتر است از روغن یا گریس عمومی برای آن‌ها استفاده نشود.

برای نمونه، Prusa برای ریل خطی CORE One استفاده از کیت مخصوص روان‌کاری Linear Rail را توصیه می‌کند. بنابراین هنگام انتخاب محصول، باید به نوع ریل و روان‌کننده تعیین‌شده برای آن مکانیزم توجه کرد. روغن‌های بسیار رقیق یا اسپری‌های عمومی معمولاً انتخاب اول برای این مکانیزم نیستند، چون روان‌کننده باید در محل کار باقی بماند و به‌راحتی از سیستم خارج نشود. اگر پرینتر شما از ریل خطی استفاده می‌کند، هنگام خرید به دنبال گریسی باشید که برای Linear Rail یا سیستم‌های مشابه طراحی شده باشد.

برای Smooth Rod چه روغنی مناسب است؟

در بعضی پرینترهای سه‌بعدی، حرکت محورها روی میله‌های صاف یا Smooth Rod  انجام می‌شود. این سیستم با ریل خطی متفاوت است و معمولاً به روان‌کننده‌ای با ساختار سبک‌تر نیاز دارد. برای Smooth Rod نمی‌توان یک نوع روان‌کننده را برای همه پرینترها تعیین کرد.

بعضی سازندگان برای این میله‌ها روغن ماشین یا روغن سبک استفاده می‌کنند و برخی دیگر روان‌کننده اختصاصی خود را پیشنهاد می‌دهند. بنابراین مهم‌تر از عنوان روغن یا گریس، انتخاب محصولی است که برای Smooth Rod و یاتاقان همان سیستم مناسب باشد. برای مثال، UltiMaker برای شفت‌های حرکتی گنتری (مجموعه‌ای که هد پرینتر را روی محورهای حرکتی جابه‌جا می‌کند) از machine oil استفاده می‌کند، در حالی که Prusa برای Smooth Rodهای برخی مدل‌ها روان‌کننده مخصوص خود را به کار می‌برد.

روغن بهتر است یا گریس؟

اگر هنوز بین خرید روغن و گریس مردد هستید، نوع سیستم حرکتی را در نظر بگیرید. گریس معمولاً برای برخی مکانیزم‌هایی که نیاز به ماندگاری روان‌کننده دارند استفاده می‌شود، اما نوع روان‌کننده باید بر اساس طراحی مکانیزم و دستورالعمل سازنده انتخاب شود. برای مثال، ریل‌های خطی ممکن است به روان‌کننده اختصاصی خود نیاز داشته باشند و نمی‌توان استفاده از یک گریس عمومی را برای همه آن‌ها توصیه کرد. روغن برای سیستم‌هایی که به یک لایه نازک و روان‌کننده نیاز دارند مناسب‌تر است و در برخی میله‌های صاف استفاده می‌شود.

پس نمی‌توان گفت روغن بهتر است یا گریس؛ مکانیزم تعیین می‌کند کدام گزینه مناسب‌تر است.

آیا گریس PTFE برای پرینتر سه‌بعدی مناسب است؟

در بسیاری از کاربردهای مکانیکی، PTFE به دلیل ضریب اصطکاک پایین در ترکیب روان‌کننده‌ها استفاده می‌شود. به همین دلیل، گریس‌های حاوی PTFE می‌توانند برای بعضی قطعات پرینتر سه‌بعدی گزینه مناسبی باشند. با این حال، بهتر است فقط به عبارت PTFE روی بسته‌بندی اکتفا نکنید. غلظت گریس، نوع پایه، محدوده دمای کاری و کاربردی که سازنده برای آن مشخص کرده است نیز اهمیت دارند. برای نمونه، Super Lube Synthetic Grease with PTFE یک گریس سنتزی چندمنظوره است که با ذرات PTFE به کاهش اصطکاک، سایش و خوردگی کمک می‌کند و پایداری خوبی روی قطعات متحرک دارد.

آیا WD-40 برای پرینتر سه‌بعدی مناسب است؟

WD-40 معمولی را نباید با تمام محصولات روان‌کننده این برند یکی دانست. بعضی محصولات WD-40 برای کاربردهای خاص روان‌کاری تولید شده‌اند؛ برای مثال، Phrozen  برای برخی مدل‌های خود WD-40 Specialist Dry Lube را برای لیداسکرو T8 پیشنهاد می‌کند. بنابراین مسئله، خود نام WD-40 نیست؛ باید نوع دقیق محصول و کاربردی که برای آن طراحی شده است مشخص باشد.

آیا گریس لیتیوم برای پرینتر سه‌بعدی مناسب است؟

در بعضی کاربردها بله. گریس لیتیوم انتخاب اول برای همه قسمت‌های پرینتر سه‌بعدی نیست اما می‌تواند در بعضی مکانیزم‌های پرینتر مناسب باشد. Phrozen برای برخی مدل‌های خود از گریس‌های لیتیومی برای ball screw استفاده می‌کند. بنابراین لیتیومی بودن گریس به‌تنهایی دلیل مناسب یا نامناسب بودن آن نیست؛ مهم این است که محصول برای مکانیزم مورد نظر مناسب باشد.

آیا تسمه پرینتر سه‌بعدی نیاز به روغن‌کاری دارد؟

خیر. تسمه‌های حرکتی پرینتر سه‌بعدی نباید روغن‌کاری شوند. روغن و گریس می‌توانند سطح تسمه را آلوده کنند و اصطکاک لازم برای انتقال حرکت را تغییر دهند. اگر تسمه کثیف، شل یا فرسوده شده است، باید آن را تمیز، تنظیم یا در صورت نیاز تعویض کرد؛ روغن‌کاری راه‌حل این مشکل نیست.

چقدر روغن یا گریس استفاده کنیم؟

یک لایه نازک از روان‌کننده برای بسیاری از کاربردها کافی است. استفاده بیش از حد باعث می‌شود گردوغبار و ذرات بیشتری روی سطح جمع شوند و بعد از مدتی یک لایه کثیف ایجاد شود. به‌خصوص در محیط‌هایی که گردوغبار یا ذرات فیلامنت زیاد است، تمیز نگه داشتن قطعات اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

روش صحیح روان‌کاری پرینتر سه‌بعدی

1. قبل از شروع کار، دستگاه را خاموش کنید و اجازه دهید قسمت‌های داغ کاملاً خنک شوند.
2. ابتدا سطح مورد نظر را تمیز کنید و روان‌کننده قدیمی و آلودگی‌های قابل مشاهده را بردارید. سپس مقدار کمی از روغن یا گریس مناسب را روی قسمت موردنظر اعمال کنید.
3. بعد از آن، در صورت نیاز محور را چند بار حرکت دهید تا روان‌کننده به‌طور یکنواخت پخش شود. در پایان هم مقدار اضافی را پاک کنید. این کار ساده باعث می‌شود روان‌کننده اضافه روی سطح باقی نماند و گردوغبار کمتری جذب شود.

از کجا بفهمیم پرینتر به روان‌کاری نیاز دارد؟

صدای غیرعادی هنگام حرکت، افزایش اصطکاک یا حرکت ناهماهنگ محور می‌تواند نشانه‌ای باشد که سیستم حرکتی نیاز به بررسی دارد. اما قبل از اینکه مستقیماً سراغ روغن یا گریس بروید، خود مکانیزم را بررسی کنید. ممکن است مشکل از گردوغبار، خشک شدن روان‌کننده، تنظیم نبودن قطعات، لقی یا حتی خرابی یک جزء مکانیکی باشد. اگر مشکل از خود قطعه باشد، روان‌کاری فقط ممکن است مشکل را برای مدت کوتاهی پنهان کند.

هر چند وقت یک‌بار پرینتر را روان‌کاری کنیم؟

برای همه پرینترها نمی‌توان یک فاصله زمانی مشخص تعیین کرد. پرینتری که هر روز چندین ساعت کار می‌کند، طبیعتاً به مراقبت بیشتری نسبت به دستگاهی نیاز دارد که گاهی استفاده می‌شود.

زمان سرویس به مدل پرینتر و میزان استفاده از آن بستگی دارد. Raise3D برای مدل E2 روان‌کاری محور‌ها را هر سه ماه پیشنهاد می‌کند، در حالی که Prusa برای برخی عملیات نگهداری معیار ۲۰۰ ساعت چاپ را در نظر گرفته است. بنابراین بهتر است به‌جای یک بازه ثابت برای همه دستگاه‌ها، برنامه سرویس مدل خود را مبنا قرار دهید و در کنار آن وضعیت واقعی محورها را بررسی کنید.

جمع‌بندی

انتخاب روان‌کننده برای پرینتر سه‌بعدی را نمی‌توان فقط بر اساس نام قطعه انجام داد. نوع مکانیزم، طراحی پرینتر و روان‌کننده‌ای که برای همان سیستم مناسب است و تولیدکننده پیشنهاد کرده است، اهمیت دارد. برای بعضی لیداسکروها گریس مناسب است، اما بعضی سازندگان برای مدل‌های خاص خود روغن یا روان‌کننده PTFE پیشنهاد می‌کنند و حتی برخی مدل‌ها نیازی به روان‌کاری مستقیم لیداسکرو ندارند. برای Smooth Rod نیز روغن یا روان‌کننده اختصاصی استفاده می‌شود و ریل‌های خطی معمولاً به محصول مخصوص خود نیاز دارند.

پس ابتدا نوع مکانیزم را مشخص کنید، سپس روان‌کننده‌ای را انتخاب کنید که برای همان مکانیزم طراحی شده است. از روان‌کننده‌های عمومی و محصولات دارای کاربرد نامشخص هم بهتر است استفاده نشود.

سوالات متداول

بهترین روان‌کننده برای پرینتر سه‌بعدی چیست؟

برای لیداسکرو و بسیاری از ریل‌های خطی، گریس مناسب گزینه خوبی است؛ در حالی که بعضی Smooth Rodها به روغن سبک نیاز دارند.

بهترین گریس برای پرینتر سه‌بعدی چیست؟

گریس سنتزی باکیفیت و برخی گریس‌های حاوی PTFE می‌توانند برای مکانیزم‌های مختلف مناسب باشند. نوع قطعه و مشخصات گریس باید با یکدیگر سازگار باشند.

آیا برای همه قسمت‌های پرینتر می‌توان از یک گریس استفاده کرد؟

خیر. قسمت‌های مختلف پرینتر ممکن است به روان‌کننده‌های متفاوتی نیاز داشته باشند و استفاده از یک محصول برای تمام مکانیزم‌ها توصیه نمی‌شود.

آیا تسمه پرینتر سه‌بعدی را باید روغن‌کاری کرد؟

خیر. روغن و گریس نباید روی تسمه استفاده شوند.

منابع

https://help.prusa3d.com/article/regular-printer-maintenance-core-one_829710

https://support-dental.phrozen3d.com/hc/en-us/articles/44788520795673–Lumii-DLP-Cleaning-the-Z-axis